Τα Bistro με την πιο Alternative λίστα κρασιών στη Γαλλία!

Αν είστε οπαδός των βιο-οικολο-ραστά-δυναμικών κρασιών, αν την βρίσκετε με τα ελαφρά οξειδωμένα λευκά, αν δεν χαλιέστε όταν μένουν δύο δάχτυλα ίζημα στην φιάλη, αν σας ρίχνει μία λίστα κρασιών μόνο με γνωστά οινοποιεία, αν ξέρετε πως ένα αθείωτο κρασί έχει ρίσκο άλλα μπορεί να κρύβει μεγάλες συγκινήσεις, αν θεωρείτε το Μπορντό υπερτιμημένο και τον Λίγηρα υποτιμημένο, αν είστε της άποψης όσο πιο αξύριστος και μακρυμάλλης ο παραγωγός τόσο πιο ενδιαφέρον το κρασί (!), αν την βρίσκετε με Poulsard ή Carignan και ξενερώνετε στο άκουσμα της λέξης Μερλό ή με οτιδήποτε το φέρνει στο μυαλό, αν ψάχνεστε γενικότερα στο κρασί τέλος πάντων voila μερικά bistro στην Γαλλία που θα γινόταν εύκολα το καθημερινό σας στέκι!

Το κλεμμένο ποτήρι:
Στο κέντρο της Γαλλικής πρωτεύουσας κοντά στον gare de l'est δίπλα από το κανάλι Saint Martin.
Μπαίνοντας μέσα, τα παλιά ξύλινα τραπεζάκια με τις ξεβαμμένες καρέκλες και η διακόσμηση που αποτελείται κυρίως από μπουκάλια και αφίσες από παλιές εκδηλώσεις, περνάνε απαρατήρητα όταν συνειδητοποιούμε πως βρισκόμαστε περικυκλωμένοι από μία απίστευτη συλλογή οίνων από κάθε γωνιά της Γαλλίας και όχι μόνο.
Το φαγητό είναι καλό χωρίς όμως το κάτι παραπάνω αλλά η υπερπλήρης γκάμα των κρασιών καλύπτει το μικρό αυτό μειονέκτημα. Τα προϊόντα είναι ως επί το πλείστον βιολογικά ενώ τα λαχανικά καθαρίζονται επί τόπου εκείνη την ώρα! Το προσωπικό, δηλαδή το αφεντικό και ένα γκαρσόνι, γνωρίζουν άριστα κάθε μπουκάλι που υπάρχει στην κάβα τους και δεν υπάρχει περίπτωση να μην σας βρουν αυτό που ψάχνετε. Για μένα προσωπικά ήταν η πρώτη φορά που εξήγησα τι κρασί ήθελα να πιω και κάποιος έπεσε τόσο κοντά σε αυτό που του περιέγραψα! Οι τιμές είναι τιμές κάβας και αν φιάλη καταναλωθεί επί τόπου χρεώνεται 5 ευρώ επιπλέον. Αξιοσημείωτο γεγονός επίσης πως κάπου μες τις πάμπολλες φιάλες φιγουράρουν μερικές Σαντορίνες και η Ράμνιστα του 2001!
Αφήστε λοιπόν τους κλασσικούς τουρίστες να στριμώχνονται στις ουρές του πύργου του Άιφελ και να αγχώνονται να προλάβουν να δουν την αψίδα του θριάμβου και κάντε μια βόλτα προς το κλεμμένο ποτήρι! Έτσι κι αλλιώς σε περίπτωση που το παρακάνετε λίγο, λίγα μέτρα παραπάνω έχει ένα παρκάκι όπου μπορείτε να την πέσετε στο γρασίδι και να αφήσετε το Παρίσι να γυρίζει γύρω σας!
...Μόνο μην μπερδευτείτε γιατί από την άλλη μεριά είναι το ποτάμι...
- Le verre volé 67, rue de Lancry Paris


Στους οινοκλέοντες:
Στο μεσαιωνικό κέντρο της Troyes, μίας όχι τόσο διάσημης Γαλλικής πόλης, το bistro αυτό αποτελεί σημείο αναφοράς για κάθε πραγματικό οινόφιλο που επισκέπτεται την περιοχή. Έχει δύο χώρους, έναν που βρίσκεται περιτριγυρισμένος από την κάβα και είναι μόνο για ποτό και έναν μεγαλύτερο χώρο για φαγητό. Στα κρασιά ισχύει η ίδια πολιτική τιμών και το φαγητό είναι πάνω κάτω στην ίδια φιλοσοφία. Στην επιλογή του κρασιού τα παιδιά που δουλεύουν εκεί είναι και πάλι πολύ φιλικά αλλά συζητήστε μαζί τους και κάντε μόνοι σας την τελική επιλογή.
Ιδανική περίπτωση μία μέρα με επισκέψεις στους αμπελώνες και τους οίκους Σαμπάνιας της περιοχής και το βράδυ στους "οινοκλέοντες" για κόκκινο κρασάκι και χαλάρωση!
- Aux crieurs de vin: 4 Place Jean Jaurès Troyes Champagne



Caves Madeleine:
Στο κέντρο της Beaune, μία πολύ μικρή κάβα-εστιατόριο με εξαιρετικές επιλογές κρασιών και καλομαγειρεμένα φαγητά. Σε ένα πάρα πολύ ζεστό χώρο περιτριγυρισμένο από την κάβα του (πλέον σταματάει να κάνει εντύπωση το γεγονός αυτό...), και με πολύ φιλικό προσωπικό είναι ίσως η καλύτερη πρόταση της πόλης! Επίσης, το μεγάλο τραπέζι με τους δύο πάγκους στην μέση του μαγαζιού μπορεί να φιλοξενήσει μία μεγάλη παρέα ή πολλές μικρές και δημιουργεί έτσι μία πολύ φιλική ατμόσφαιρα μεταξύ των θαμώνων! Το σύστημα τιμολόγησης κρασιών είναι το ίδιο και εδώ αλλά οι τιμές εδώ είναι λίγο πιο τσιμπημένες αφού η Beaune αν και μικρή φημίζεται για την ακρίβειά της. Όπως είναι αναμενόμενο οι Βουργουνδίες κυριαρχούν αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία κρασιών από διάφορες περιοχές παγκοσμίως.
Μία όαση με χαμόγελα σε μία τόσο σοβαροφανή και δήθεν πόλη!
- Caves Madeleine: 8 rue du Faubourg Madeleine



Να μην ξεχάσω να αναφέρω πως κοινό σημείο των τριών αυτών Bistro είναι επίσης το γεγονός πως οι ιδιοκτήτες τους επισκέπτονται έναν έναν τους παραγωγούς και αγοράζουν το μεγαλύτερο μέρος των κρασιών που εμπορεύονται απευθείας από το σημείο παραγωγής.

Αν σκέφτεστε λοιπόν να οργανώσετε ένα ταξιδάκια προς Γαλλία μην διστάσετε να επισκεφτείτε ένα από αυτά τα τρία για να δείτε τι πραγματικά σημαίνει αγάπη για το καλό κρασί!

Cornas - Thierry Allemand

Λίγες μέρες προτού αφήσω οριστικά την ανατολική Γαλλία, ήταν απαραίτητα μερικά ταξιδάκια για να δω μερικούς καλούς φίλους και να πιούμε μερικά καλά κρασάκια. Έτσι, μερικές μέρες στον βόρειο Ροδανό δε θα μπορούσαν να λείψουν απ'το πρόγραμμα!
Το σαββατοκύριακο πέρασε με μερικές βόλτες στα θαυμαστά αμπελοτόπια του Cornas, του Saint Peray, του Crozes-Hermitage και φυσικά του Hermitage, τις αντίστοιχες κρασοκατανύξεις και ατέλειωτες συζητήσεις γύρω από το κρασί. Δεν παραλείψαμε επίσης να παίξουμε και την οινική έκδοση του trivial pursuit (edition des vins) όπου ο γράφων με μπόλικη δόση τύχης κατάφερε να θριαμβεύσει!
Την δευτέρα το πρωί έχοντας αρκετό χρόνο πριν πάρουμε το τρένο για την επιστροφή αποφασίσαμε πως θα ήταν κρίμα να αφήναμε την περιοχή χωρίς να επισκεφτούμε κάποιον οινοπαραγωγό. Μετά από αρκετό ψάξιμο καταφέραμε να βρούμε την οικία του Thierry Allemand, ενός από τους σημαντικότερους παραγωγούς της περιοχής. Με 50 μόνο στρέμματα και το σύνολο της παραγωγής να εξαφανίζεται λίγες μέρες μετά την κυκλοφορία του (75% εξάγεται), οι πόρτες ου οινοποιείου ανοίγουν πολύ σπάνια για περαστικούς οινόφιλους. Πήραμε λοιπόν το θάρρος να τους χτυπήσουμε την πόρτα και αφού εξηγήσαμε ποιοι είμαστε, ζητήσαμε αν υπάρχει δυνατότητα ξενάγησης και δοκιμής. Οι οικογένεια Allemand αποδείχθηκε παραπάνω από φιλόξενη και σε λίγη ώρα βρεθήκαμε να ακολουθούμε τον πατέρα του Thierry στον δρόμο προς τα αμπέλια. Εκεί συναντήσαμε τον ίδιο τον παραγωγό που μας έδειξε ένα ένα όλα του τα αμπελοτεμάχια εξηγώντας μας με κάθε λεπτομέρεια τον τρόπο καλλιέργειας και τα χαρακτηριστικά του εδάφους. Η φιλοσοφία τείνει προς την βιολογική καλλιέργεια αλλά δεν υπάρχει πιστοποίηση αφού σε 15 στρέμματα γίνεται κάποιες χρονιές ένας ψεκασμός χημικού ζιζανιοκτόνου. Απόλυτα δικαιολογημένη κίνηση αν αναλογιστεί κανείς τις απίστευτες κλίσεις που κάνουν αδύνατη την μηχανοποίηση και το απαγορευτικό κόστος της χειρωνακτικής εργασίας για το τσάπισμα. Παρόλα αυτά όμως τα υπόλοιπα 35 στρέμματα δουλεύονται εξολοκλήρου χειρωνακτικά και αυτό απαιτεί μία ομάδα 12 εργατών από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο! Ένας εργάτης για τρία στρέμματα δηλαδή την στιγμή που ο μέσος όρος είναι ένας για δώδεκα! Αυτό όμως εξασφαλίζει άριστη ποιότητα αφού αποφεύγεται η σύμπτυξη του εδάφους από το βάρος τον μηχανημάτων.Στην συνέχεια ανεβήκαμε στο οινοποιείο όπου μιλήσαμε για την διαδικασία παραγωγής και κάναμε μία κάθετη δοκιμή της σοδειάς του 2008 και του 2007. Τα σταφύλια μόλις τρυγηθούν μπαίνουν απευθείας σε ξύλινες δεξαμενές χωρίς να σπάζονται και χωρίς να αποχωρίζονται από τις ράγες. Μετά από λίγες μέρες και αφού η ζύμωση έχει ξεκινήσει στο εσωτερικό της ρόγας, γίνεται πάτημα με τα πόδια. Από εκεί ο χυμός κατεβαίνει με την δύναμη της βαρύτητας στα βαρέλια και παραμένει εκεί για δύο χρόνια. Πριν την εμφιάλωση, η οποία γίνεται σε διαφορετικές παρτίδες τα βαρέλια συγκεντρώνονται σε μία δεξαμενή όπου παίρνεται δείγμα και αποφασίζεται αν θα γίνει θείωση του κρασιού ή όχι. Ακόμη όμως και στην περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο, η προσθήκη του θειώδους ανυδρίτη δεν ξεπερνάει ποτέ τα 10mg ανά λίτρο!
Τα κρασιά από το βαρέλι και ειδικότερα αυτά του '07 που ήταν πιο έτοιμα είχαν έναν μοναδικό συνδυασμό φρούτου που προέρχονταν από τον τύπο της οινοποίησης και μεταλλικότητας από τον γρανίτη που κυριαρχεί στα εδάφη του Cornas. Από μπουκάλι δοκιμάσαμε τις δύο διαφορετικές εμφιαλώσεις του οινοποιείου που μόλις είχαν μπει στην φιάλη. Το στιβαρό αλλά πάντα φινετσάτο και ευχάριστο Chaillot από νεαρά αμπέλια σε γρανίτη με ένα μικρό ποσοστό αργίλου και το απίστευτα μεταλλικό Reynards από παλιά αμπέλια φυτεμένα αποκλειστικά σε γρανίτη. Τελειώσαμε την δοκιμή με ένα Chaillot του 2000 που ήταν άριστα διατηρημένο και αποδείκνυε πως το θείο τελικά ίσως να μην είναι και τόσο απαραίτητο. Παρεμπιπτόντως, όταν κατεβήκαμε στην προσωπική κάβα του Thierry Allemand παρατήρησα πως είχε πολλές φιάλες του Pierre Overnoy (βλ. Ανατρέποντας κάθε κανόνα). Μου εξήγησε λοιπόν πως αυτή η σπάνια προσωπικότητα, ήταν που του έμαθε να οινοποιεί μεγάλα κρασιά χωρίς την χρήση θειώδη ανυδρίτη, όπως επίσης και πολλά άλλα γύρω από την φροντίδα του κρασιού και του αμπελιού.

Αφήνοντας τον Ροδανό αναρωτιόμουν πότε θα είναι η επόμενη φορά που θα επισκεφτώ τα μεγαλειώδες αυτό τοπίο με τους εντυπωσιακούς αμπελώνες και τι πρόκειται να ανακαλύψω και πάλι. Μέχρι τότε θα τον επισκέπτομαι νοητά κάθε φορά που μία καλή Syrah γεμίζει το ποτήρι μου!

Το Άλφα και το ..Ξι του παγκόσμιου αμπελώνα

Λίγο οι δουλειές, λίγο η τεμπελιά, λίγο η μη πρόσβαση στο Ιντερνετ και η αδυναμία του λαπτοπ να λειτουργήσει ως όφειλε (είναι στα τελευταία του) και για πάνω από ένα μήνα δεν ασχολήθηκα με το μπλογκ. Παρόλα αυτά τα αμπελοοινικά νέα και περιπέτειες ήταν άφθονα αυτόν τον καιρό ενώ άλλα τόσα αναμένεται να έρθουν στις βδομάδες που ακολουθούν. Ελπίζω να βρω χρόνο να γράψω για μερικά από αυτά που έρχονται και ίσως και για κάποια που έχουν ήδη παρέλθει. Αυτό το τελευταίο μου ακούγεται λίγο φιλόδοξο βέβαια αλλά αφού ξεκίνησα να γράφω να αναφέρω κάτι αρκετά παλιό που αξίζει όμως τον κόπο να γίνει γνωστό.
Τον περασμένο Δεκέμβριο το γαλλικό περιοδικό Le rouge & le blanc κυκλοφόρησε το επετειακό του τεύχος για τα εικοσιπέντε του χρόνια από την ίδρυσή του. Το εξώφυλλό του έφερε τίτλο "25 χρόνια διαβάζουμε το αμπέλι για να γράψουμε το κρασί" και διακοσμούνταν με εικοσιπέντε αμπελόφυλλα που το κάθε ένα αντιστοιχούσε σε μία από τις εικοσιπέντε σημαντικότερες ποικιλίες αμπέλου παγκοσμίως οι οποίες αναγράφονταν με αλφαβητική σειρά. Στο γράμμα Άλφα λοιπόν πρώτο πρώτο ήταν το Ασύρτικο, η αδιαμφισβήτητα κορυφαία Ελληνική ποικιλία και ακολουθούσαν κυρίως Γαλλικές και Ιταλικές ποικιλίες για να κλείσουν με το γράμμα Χ και να επιστρέψουν στην Ελλάδα με το Ξινόμαυρο!
Το Le rouge et le Blanc κυκλοφορεί όλα αυτά τα χρόνια χωρίς καμία χορηγία η διαφήμιση και στηρίζεται αποκλειστικά στους συνδρομητές του οι οποίοι είναι στην πλειοψηφία τους επαγγελματίες του χώρου όπως καβίστες και εστιάτορες. Οι ομάδα σύνταξης του περιοδικού κρίνει με πολύ αυστηρά κριτήρια και θέτει σε κάθε δοκιμή κρασιών πολύ υψηλά στάνταρς. Ιδιαίτερη προτίμηση δείχνεται προς τους οίνους που είναι αντιπροσωπευτικοί του terroir* στο οποίο παράγονται. Στο παρελθόν έχουν ασχοληθεί αρκετές φορές με τα ελληνικά κρασιά, κυρίως αυτά της Σαντορίνης ενώ έχει γίνει αφιέρωμα και στην Νάουσα (βλ. Η Νάουσα και το Ξινόμαυρο στην Γαλλική ελίτ!). Το συγκεκριμένο τεύχος κυκλοφόρησε με ένθετο με τίτλο: "Ελλάδα - Στα μονοπάτια των αμπελώνων" από την πρόσφατη επίσκεψη δημοσιογράφων του περιοδικού σε Σαντορίνη - Πελοπόννησο - Νάουσα και Κεφαλλονιά.


- Δυστυχώς δεν κατάφερα να βρω το εξώφυλλο σε καλύτερη ανάλυση αλλά θα προσπαθήσω να το σκανάρω κάπου σύντομα.
- Αξιοσημείωτη η απουσία του Merlot από το εξώφυλλο αν και εμένα δε μου κάνει εντύπωση

*Terroir:Το σύνολο των εδαφοκλιματικών στοιχείων,της ποικιλίας και των καλλιεργητικών πρακτικών μιας περιοχής που προσδίδει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός προϊόντος παραγόμενο σε αυτήν.

Ανατρέποντας κάθε κανόνα!

Στο τελευταίο post είχαμε επισκεφτεί τον Jura για το "τρύπημα του κίτρινου κρασιού". Σε μία παγωμένη μέρα όπου γινόταν πανικός (40.000 επισκέπτες!) δεν καταφέραμε να εκτιμήσουμε τα προϊόντα της περιοχής όπως θα θέλαμε και έτσι αποφασίσαμε να κάνουμε μία ακόμη μονοήμερη εκδρομή. Έτσι θα είχαμε περισσότερο χρόνο να συζητήσουμε με τους παραγωγούς, να δοκιμάσουμε και να αγοράσουμε για να εμπλουτίσουμε την κάβα μας!
Το Σάββατο το πρωι λοιπόν πήραμε το ηρωικό Renault super 5 της συναδέλφου μου της Χριστίνας και φύγαμε ανατολικά της Beaune. Προορισμός μας το Arbois. Πρωτεύουσα της αμπελουργικής ζώνης και σημαντικότερη πόλη της περιοχής. Εδώ δημιουργήθηκε το 1936 και η πρώτη ζώνη ονομασίας προέλευσης στην Γαλλία μαζί με αυτήν του Chateauneuf du Pape. Η πέτρα που κυριαρχεί στα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κτίρια, τα διαφορετικά επίπεδα στα οποία είναι χτισμένη η πόλη, το ποτάμι που την διασχίζει και τα χιονισμένα βουνά που υψώνονται στο βάθος συνθέτουν την εικόνα ενός πολύ όμορφου προορισμού!Πρώτη μας στάση στον Gerard Villet έναν μικρό παραγωγό που καλλιεργεί βιολογικά και παράγει εξαιρετικά κρασιά σε πολύ χαμηλές τιμές. Η επίσκεψη μας περιορίστηκε σε δοκιμή. Ξεκινήσαμε με τα κόκκινα όπως συνηθίζετε στο Jura. Δοκιμάσαμε 3 Poulsard:2006, 2005 και 2004. Και τα 3 ήταν πολύ διαφορετικά μεταξύ τους και μπορούσαμε έτσι να δούμε πολύ ξεκάθαρα την διαφορά μεταξύ της κάθε χρονιάς Το 2006, λίγο "άγριο", νευρικό και έντονα τανικό χρειάζεται ακόμη χρόνο για να στρώσει και να δείξει το κανονικό του πρόσωπο. Το 2005 είχε πολύ έντονα φρουτώδης μύτη και στόμα χυμώδες, γεμάτο και με πολύ καλή δομή τανινών. Το 2004 ήταν πιο ζωώδες και με νότες γλυκών μπαχαρικών που του έδιναν πολυπλοκότητα και διάρκεια. Τα λευκά ήταν σε μέτρια στάνταρτς με το Savagnin τους να έχει μία μυρωδιά σκόνης και κλεισούρας που δεν το έκανε και ιδιαίτερα ευχάριστο. Φύγαμε με μερικές φιάλες 2005 αλλά θα αγοράζαμε πολύ περισσότερες αν δεν είχαμε μεγάλες προσδοκίες για τον αμέσως επόμενο σταθμό μας.
Το Domaine de la Pinte είναι ένας από τους μεγαλύτερους βιολογικούς παραγωγούς της περιοχής (περίπου 350 στρέμματα) και χαίρει μεγάλης φήμης στην Γαλλία. Δυστυχώς τα Σάββατα δεν υπάρχει δυνατότητα επίσκεψης του χώρου παραγωγής παρά μόνο δοκιμή στο μαγαζάκι που βρίσκεται στο κέντρο του Arbois. Ξεκινώντας με τα κόκκινα, δοκιμάσαμε ένα αναγωγικό και πολύ βαρελάτο Poulsard και καπάκι ένα πολύ ζωικό Trousseau και ένα αδιάφορο Pinot με Poulsard. Απογοητευμένοι ζητήσαμε να περάσουμε στα λευκά. Ούτε αυτά όμως κατάφεραν να μας συγκινήσουν ιδιαίτερα και έτσι τα "κίτρινα" κρασιά ήταν η τελευταία μας ελπίδα να πιούμε κάτι καλό. Δοκιμάσαμε αρχικά ένα αρκετά καλό 2001, πλούσιο αρωματικά και με πολύ καλή οξύτητα στο στόμα. Συνεχίσαμε με ένα 1999 με ανεβασμένη πτητική οξύτητα και πολύ άγριο στόμα. Εκείνη την στιγμή βρεθήκαμε σε δύσκολη κατάσταση γιατί δεν θέλαμε να φύγουμε χωρίς να πάρουμε κάτι μιας και η κυρία που μας σέρβιρε ήταν πολύ ευγενική μαζί μας. Οι ποιότητα όμως όσων δοκιμάσαμε δεν δικαιολογούσε με τίποτα τις τιμές που κυμαίνονταν από 15 έως 40 ευρώ. Για καλή μας τύχη και επειδή η κυρία αυτή είδε πως γνωρίζαμε τρία πράγματα παραπάνω μας άνοιξε να δοκιμάσουμε ένα Vin Jaune του 1983. Με μία μύτη πολύ εκφραστική και καθαρή (παρά την υποψία πτητικών και εδώ πέρα) και τέλεια ισορροπημένο στόμα με μεγάλη διάρκεια ήταν μακράν ότι καλύτερο δοκιμάσαμε μέχρι τότε! Πήραμε από ένα μπουκάλι ο καθένας μας (αν παίρναμε και δεύτερο θα κάναμε τριψήφιο λογαριασμό) και φύγαμε για το Pupillon.
Το χωριό αυτό, 250 περίπου κατοίκων, τροφοδοτείται με ψωμί όχι από κάποιον επαγγελματία φούρναρη αλλά από έναν συνταξιούχο οινοπαραγωγό ονόματι Pierre Overnoy του οποίου η ασχολία πλέον είναι να ζυμώνει όχι σταφύλια σε δεξαμενές αλλά το βασικό διατροφικό αγαθό το οποίο και διανέμει στους συγχωριανούς του! Τον παραγωγό αυτόν λοιπόν διαλέξαμε κι εμείς να επισκεφτούμε για να γνωρίσουμε από κοντά τα κρασιά του. Λόγο υποχρεώσεων όμως δεν κατάφερε να μας υποδεχθεί ο ίδιος αλλά ένας νεαρός που δουλεύει μαζί του και έχει πολλές γνώσεις γύρω από το αντικείμενο Από το πρώτο κόκκινο μέχρι το τελευταίο λευκό όλα τα κρασιά ήταν ιδιαίτερα εκφραστικά και καταλάβαινε κανείς πως γίνεται πολύ καλή δουλειά στο αμπέλι αφού σε κάθε γουλιά νιώθαμε σαν να είχαμε το σταφύλι στο στόμα μας! Όταν μάθαμε πως δεν χρησιμοποιείται θειώδης ανυδρίτης σε κανένα στάδιο της οινοποίησης μείναμε έκπληκτοι αφού η δοκιμή που κάναμε ξεκινούσε το 2006 και σταματούσε στο 1997. Είχα ήδη πιει αθείωτα κρασιά αλλά όλα ήταν πολύ νέα. Τις λίγες φορές που δοκίμασα αθείωτα παλαιότερων εσοδειών στην καλύτερη είχαν ξεκινήσει να οξειδώνονται στην χειρότερη ήταν για να κάνουμε μία πολύ ωραία σος για την σαλάτα! Οι οίνοι που παράγονται από τον Pierre Overnoy και την ομάδα του όμως δεν είχαν τίποτα να ζηλέψουν από τους αντίστοιχους θειωμένους! Αντιθέτως ήταν μακράν οι καλύτεροι που δοκιμάσαμε από τότε που πατήσαμε το πόδι μας στο Jura! To δε απογεμισμένο Savagnin του 1997 που κυκλοφορεί σε φιάλες 50cl ήταν ένα από τα καλύτερα λευκά που έχω πιει ποτέ μου! Σπάνια βρίσκει κανείς μία τόσο πολύπλοκη μύτη -μεταλλική, φρουτώδη, λουλουδάτη- χωρίς να είναι βαριά και κουραστική! Στο στόμα πάλι, υπήρχε φοβερή φρεσκάδα και η διάρκεια ήταν τόσο μεγάλη που ακόμη και όταν καταπίναμε (ή φτύναμε) το κρασί, νιώθαμε πως το έχουμε ακόμη στο στόμα μας και μπορούμε να το μασήσουμε! Δυστυχώς η τιμή του ήταν απαγορευτική για εμάς και φύγαμε με μερικά Poulsard και Chardonnay. Πριν γίνει αυτό όμως κάναμε μία σύντομη γύρα στους χώρους οινοποίησης και παλαίωσης όπου και πάλι δεν πιστεύαμε στα μάτια μας. Σε τέτοιου είδους επισκέψεις συνηθίζεται να κατεβαίνει κανείς στο υπόγειο για να δει τα βαρέλια και οι παραγωγοί καμαρώνουν για τα καινούργια τους Seguin Moreau από ξύλο Allier (για παράδειγμα). Στην δική μας περίπτωση ανεβήκαμε στην σοφίτα (!) για να δούμε τα παμπάλαια βαρέλια αγορασμένα τρίτο (ίσως και 4ο και 5ο..) χέρι. Δύο από αυτά μάλιστα είχαν προλάβει και τους δύο μεγάλους πολέμους!!! Αν δεν ήμουν εκεί να το δω δε θα το πίστευα! Επίσης τα βαρέλια κόβονται στην θέση του πώματος που αντικαθίσταται από ένα πολύ μεγαλύτερο το οποίο βγαίνει μόνο όταν χρειαστεί να γίνει το πλύσιμο. Ένας φελλός στην μέση του πώματος αυτού βοηθάει στην δειγματοληψία. Έτσι τα βαρέλια πλένονται εσωτερικά με το χέρι μέχρι να καθαριστούν όπως πρέπει για να μην υπάρξουν προβλήματα. Άλλο παράδοξο ήταν πως προσπαθούν να διατηρήσουν τον χώρο ξηρό για να ευνοούν την εξάτμιση του αλκοόλ και την συγκέντρωση των υπόλοιπων συστατικών του κρασιού! Έχουμε δηλαδή ένα κρασί που φτιάχνεται χωρίς θειώδη, σε παμπάλαια βαρέλια, χωρίς απογέμιση (τα περισσότερα, όχι όλα), σε ξηρό χώρο χωρίς ελεγχόμενη θερμοκρασία. Είμαι σίγουρος πως οποιοσδήποτε καθηγητής οινολογίας θα έσκιζε όλα του τα βιβλία μόλις δοκίμαζε το αποτέλεσμα! Φορτώσαμε τα κιβώτιά μας στο αυτοκίνητο και πήραμε τον δρόμο της επιστροφής.
Η εκδρομή αυτή μας απέδειξε για μία ακόμη φορά πόσο ενδιαφέρον έχει να ασχολείται κανείς με το κρασί αφού σε αντίθεση με άλλα προϊόντα, εδώ ένα κι ένα δεν κάνει ποτέ δύο! Η μάλλον καλύτερα το δύο δεν γίνεται πάντα από ένα κι ένα αλλά και με πολλούς άλλους τρόπους!

La percée du vin jaune

Το "τρύπημα του κίτρινου κρασιού" είναι μία εκδήλωση που λαμβάνει χώρα κάθε χρόνο σε ένα ή περισσότερα διαφορετικά χωριά της γαλλικής επαρχίας France-Comte της οποίας μεγάλο μέρος βρίσκεται στην οροσειρά που ονομάζεται Jura. Η εκδήλωση γίνεται πάντα το τελευταίο σαββατοκύριακο του Γενάρη και παίρνει το όνομα της από το τρύπημα των βαρελιών στο μπροστινό κάτω μέρος τους για να μπει η κάνουλα από την οποία θα γεμίσουν με "κίτρινο" κρασί τα παραδοσιακά μπουκάλια των 620 γραμμαρίων με το ιδιόμορφο σχήμα.
Το κίτρινο αυτό χρώμα είναι το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα της οξείδωσης του κρασιού. Η οξείδωση αυτή προέρχεται από την παραμονή στα βαρέλια για τουλάχιστον έξι χρόνια χωρίς να συμπληρώνεται η ποσότητα που χάνεται από την εξάτμιση όπως γίνεται σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση. Έτσι το βαρέλι χάνει ένα 10 με 15% της αρχικής ποσότητας (το λεγόμενο μερίδιο των αγγέλων) και δημιουργείται μία επιφάνεια που έρχεται σε επαφή με το οξυγόνο. Οι ζύμες που μένουν μετά την ζύμωση ανεβαίνουν στην επιφάνεια αυτήν και αναπτύσσονται καταναλώνοντας τα ζάχαρα που έμειναν αζύμωτα και σχηματίζοντας ένα λευκό πέπλο που προστατεύει το κρασί από μία πιο έντονη οξείδωση. Η ποικιλία που χρησιμοποιείται είναι το Savagnin Blanc (καμία σχέση με το Sauvignon Blanc) και τα κρασιά που παράγονται με αυτό τον τρόπο είναι πλούσια σε αρώματα καρυδιών, μελιού, γλυκών μπαχαρικών και καβουρδισμένων ξηρών καρπών ενώ στο στόμα έχουν όγκο, στρογγυλάδα και η επίγευση είναι συνήθως μεγάλης διάρκειας.
Πέρα από το "κίτρινο κρασί, όλα τα υπόλοιπα κρασιά του Jura έχουν και αυτά πολύ ξεχωριστό χαρακτήρα ενώ η περιοχή φημίζεται και για πολλά ακόμη γαστρονομικά προϊόντα όπως τα τυριά της (comté, morbier, cancoillote...) και τα αλλαντικά της (saucisse de Montbelliard, Salaison Franc-Comptoise...).
Αναλυτικότερα, στο Jura καλλιεργούνται πέντε ποικιλίες και δίνουν πέντε τύπους κρασιών και ένα αλκοολούχο προϊόν της κατηγορίας mistelles*. Τα κόκκινα προέρχονται από Pinot Noir, Trousseau (μία τοπική ποικιλία που προέρχεται από διασταύρωση Petit Verdot και Duras και δίνει κρασιά ρωμαλέα και σκουρόχρωμα) και το μεγαλύτερο μέρος (80%) από Poulsard (ή Ploussard) που δίνει κρασιά με πολύ ανοιχτό κόκκινο χρώμα, σχεδόν ροζέ, αλλά δίνει με πολύ κομψά φρουτώδη αρώματα. Προσωπικά το λατρεύω γιατί είναι η τελείως διαφορετική προσέγγιση στα κρασιά που κατακλύζουν σήμερα την αγορά και είναι σκουρόχρωμα με εντυπωσιακά δυνατά αρώματα και συμπυκνωμένα σε σημείο που κουράζουν το στόμα μετά το πρώτο ποτήρι και σε κάνουν να το σκέφτεσαι για το δεύτερο.
Υπάρχουν ακόμη τρεις τύποι λευκών ξηρών κρασιών: Chardonnay, Savagnin και ένα χαρμάνι των δύο ποικιλιών (συνήθως 40-60). Ανάλογα με τον παραγωγό τα λευκά απογεμίζονται ή όχι για να κρατήσουν τα αρώματα οξείδωσης που χαρακτηρίζουν τα κρασιά της περιοχής. Ένα ακόμη λευκό, το λεγόμενο Vin de Paille (κρασί απ'τα άχυρα) είναι οίνος φυσικά γλυκύς και γίνεται από σταφύλια που τρυγούνται πολύ ώριμα και απλώνονται πάνω σε μία στρώση από άχυρα ώστε να αφυδατωθούν και να υπάρξει συγκέντρωση ζαχάρων και οξέων.
Τέλος το Cremant de Jura που είναι αφρώδης οίνος και το αλκοολούχο Macvin που προέρχεται από την ανάμειξη μούστου με αλκοόλ προερχόμενο από σταφύλια, κλείνουν την γκάμα των οινικών προϊόντων της περιοχής και αποδεικνύουν πως υπάρχουν επιλογές για όλα τα γούστα!
Στα της εκδήλωσης τώρα, το Σάββατο το μεσημέρι ξεκινούν οι εκδηλώσεις με την περιφορά του βαρελιού που θα τρυπηθεί συμβολικά στην κεντρική πλατεία και θα δώσει το έναυσμα για το μεγάλο γλέντι που θα διαρκέσει όλο το σαββατοκύριακο. Οι πρεσβευτές του κίτρινου κρασιού (Ambassadeurs du vin Jaune) αναλαμβάνουν την όλη τελετουργία φορώντας της χαρακτηριστικές κίτρινες στολές τους. Κοντά τους και όλες οι υπόλοιπες γαστρονομικές αδελφότητες: οι αδελφότητα του Compté που περιέφερε ένα μεγάλο κεφάλι από το αντίστοιχο τυρί, η αδελφότητα του Montbeliard με αρμαθιές λουκάνικα κρεμασμένες στα λάβαρά τους και ούτω καθεξής!Με στολισμό λιγότερο εντυπωσιακό από αυτόν Saint Vincent αλλά και πάλι με θέματα βγαλμένα γύρω από την ζωή των κατοίκων και τους μουσικούς να δίνουν μία ευχάριστη νότα σε κάθε γωνιά των 2 χωριών που φιλοξενούσαν την εκδήλωση το κρύο και το χιόνι δεν ήταν αρκετά για να χαλάσουν την γιορτινή ατμόσφαιρα! Και πως θα μπορούσαν άλλωστε αφού οι περίπου ογδόντα παραγωγοί σερβίριζαν συνεχώς με το χαμόγελο στα χείλη και τα τραγούδια, οι πλάκες και τα πειράγματα δεν σταμάτησαν λεπτό από τότε που δόθηκε το σήμα για την έναρξη των δοκιμών!
Αναμένεται να επιστρέψω σύντομα στην περιοχή για να επισκεφθώ μερικούς παραγωγούς όταν τα πράγματα θα είναι πιο ήρεμα και θα υπάρχει χρόνος για κουβέντα να εφοδιαστώ με μερικές φιάλες Poulsard και vin Jaune!


*mistelles: αλκοολούχα ποτά που προέρχονται από την ανάμειξη αλκοόλ με μούστο και έχουν αλκοολικό βαθμό μεταξύ 16 και 18%, χαρακτηριστικό παράδειγμα η Ραταφιά σε Βουργουνδία και Καμπανία και το Pineau de Charantes στην περιοχή του κονιάκ.
**Η πρώτη και η τελευταία φώτο είναι δανεισμένες από την παρακάτω διεύθυνση: chateauchalon.com/percee.html

Saint Vincent tournante στην Macon

Για την περιοδεία του Άγιου Βικέντιου σε διαφορετικές περιοχές της Βουργουνδίας είχαμε ξαναμιλήσει πέρυσι. Τότε την τιμητική του είχε το γραφικό χωριουδάκι του Saint Romain λίγο έξω από την πόλη της Beaune (βλ.: Saint Vincent tournante). Φέτος ο Άγιος ταξίδεψε νότια και σταμάτησε εκεί όπου το Chardonnay είναι κυρίαρχος των αμπελώνων. Λίγο έξω δηλαδή από την πόλη της Macon και τα πάμπολλα οινοπαραγωγά χωριουδάκια της. Όπως και πέρυσι έτσι και φέτος, πριν φύγουμε από την Beaune η ομίχλη σκέπαζε τα πάντα και το κρύο ήταν τσουχτερό. Φτάνοντας όμως στην Μακόν, ο Άγιος είχε κάνει το θαύμα του και τα πάντα ήταν λουσμένα στον ήλιο! Άμα ο Άγιος είναι πότης...!
Η οργάνωση ήταν άψογη και μόλις το τρένο μας έφτασε στον σταθμό, μας περίμενε λεωφορείο όπου με το ίδιο εισιτήριο μας πήγε κατευθείαν στην καρδιά της εκδήλωσης, στο κεφαλοχώρι της περιοχής που λέγεται Pierreclos. Εκεί προμηθευτήκαμε το στιλάτο ποτήρι γευσιγνωσίας με το logo "Μ" (όπως Μακόν!) και φύγαμε για να ξεκινήσουμε την μέρα μας. Κάθε γωνιά ήταν στολισμένη με θέματα από την ζωή τον κατοίκων στα αμπελοπαραγωγικά χωριά και τα τυπικά την μέρα αυτήν ματσάκια από αμπελόβεργες τυλιγμένα με κορδέλες διακοσμούσαν όλα τα μπαλκόνια και τις αυλές τον σπιτιών. Οι μουσικοί βρισκόντουσαν σε κάθε πλευρά του δρόμου και έδιναν έναν ευχάριστο τόνο στην ήδη γιορτινή ατμόσφαιρα. Αποκορύφωμα μία μπάντα τριών ατόμων που έπαιζαν για ..είκοσι με τα ειδικά διαμορφωμένα μετακινούμενα πολύ-όργανα-ενισχυτές-ηχεία τους που πέραν τον άλλων έφεραν και ειδικές βάσεις για να ακουμπούν οι μουσικοί το μπουκάλι κρασί και το ποτήρι τους!! Επιδείξεις οργώματος με άλογο, πεταλώματα, εκθέσεις με παλιά εργαλεία καλλιέργειας της αμπέλου και παραδοσιακά χορευτικά συγκροτήματα συμπλήρωναν με τον καλύτερο τρόπο το όλο σκηνικό και έκαναν τον επισκέπτη να νιώσει για λίγο πως βρίσκεται σε μία άλλη εποχή και να ξεχάσει για τα άγχη της καθημερινότητας.
Να σημειώσω εδώ πως η περιοχή έχει μαγευτικά τοπία με θέα, ατέλειωτες διαδρομές για ποδήλατο ή τρέξιμο και τα ογκώδη βράχια που υψώνονται σε διάφορα σημεία δεξιά και αριστερά δημιουργούν μαζί με τους ατέλειωτους αμπελώνες εντυπωσιακά σκηνικά!
Η διαδρομή τον δοκιμών ήταν άριστα σχεδιασμένη και φυσικά οι οργανωτές δεν παρέλειψαν να την περάσουν και από το εντυπωσιακό chateau του Pierreclos χτισμένο τον 18ο αιώνα. Στις υπόγειες κάβες του οι επισκέπτες μπορούσαν να δουν μία παρουσίαση των διαφόρων εδαφών της περιοχής,να συμμετάσχουν σε μία ειδική δοκιμή με σχολιασμό τον διαφόρων terroir της περιοχής και να γνωρίσουν ένα ένα τα αρώματα του Chardonnay σε έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο. Όσον αφορά τo ίδιο το κρασί και τις δοκιμές, υπήρχαν σταντ κατά μήκος όλης της διαδρομής. Αντίθετα όμως απ΄ότι συνήθως, δεν δοκιμάζαμε διαφορετικούς παραγωγούς αλλά διαφορετικές υποπεριοχές του Maconnais, δηλαδή της περιοχής γύρω από την Μακόν. Ίσως μία από τις λίγες περιοχές στον κόσμο όπου υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά μεταξύ των terroir και μάλλον και μία από τις λίγες περιοχές όπου οι παραγωγοί θα συμφωνούσαν να κάνουν μία κοινή εμφιάλωση για μία και μόνο εκδήλωση. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό αφού κάθε φορά που γεμίζαμε το ποτήρι μας βλέπαμε και μία διαφορετική έκφραση του Chardonnay. Από δροσερά λευκά με μεγάλες οξύτητες και διακριτικό μπουκέτο εσπεριδοειδών και λευκών λουλουδιών μέχρι τα πιο λιπαρά με μύτη που έβγαζε έντονα αρώματα μελιού και μου θύμιζε μία διαφήμιση για τα Βουργουνδέζικα Chardonnay με έναν τύπο που βάζει να πιει ένα ποτηράκι και τον παίρνει στο κυνήγι ένα κοπάδι μέλισσες! Οι διοργανωτές κατάφεραν να αναδείξουν με τον καλύτερο τρόπο τις μεγάλες δυνατότητες της παρεξηγημένης αυτής γωνιάς της Βουργουνδίας και είμαι σίγουρος πως για κάθε φίλο του κρασιού η μέρα αυτή ήταν μία σπουδαία εμπειρία και το απόλαυσαν όλοι. Υπήρχαν βέβαια και τα κόκκινα αλλά δοκιμάζοντας ένα αποφασίσαμε πως δεν άξιζε τον κόπο να διακόψουμε την διαδρομή μας στον κήπο με τις ανθισμένες πορτοκαλιές και τους ποταμούς από μέλι. Όταν χρειαστεί να δοκιμάσουμε Pinot Noir ξέρουμε που πρέπει να πάμε στην Βουργουνδία και αυτή σίγουρα δεν είναι η Μακόν!

Τελειώνοντας την ημέρα μας επιστρέψαμε στην Μακόν όπου μετά από μία γύρα στην πόλη για το απαραίτητο καφεδάκι πήραμε το τραίνο της επιστροφής. Σε καμία περίπτωση όμως αυτό δεν ήταν ένα συνηθισμένο ταξίδι με τραίνο αφού τουλάχιστον τέσσερις στους πέντε επιβάτες έρχονταν από την εκδήλωση του Saint Vincent και με την βοήθεια του κρασιού οι πάντες είχαν γίνει μία μεγάλη φωνακλάδικη αλλά χαρούμενη παρέα..!

Ο χάρτης των γεύσεων και αποδράσεις στον αμπελώνα της Νάουσας

Πριν λίγο καιρό είχα συνειδητοποιήσει πως λείποντας αρκετό καιρό από την χώρα μας έχω μείνει λίγο πίσω σε ότι αφορά την ελληνική αγορά κρασιών και θα έπρεπε σύντομα να καλύψω το χαμένο έδαφος. Πήρα λοιπόν δύο από τους φίλους μου με την ...καλύτερη μύτη και κατεβήκαμε Ελλάδα για μία εβδομάδα. Ο ένας, ο Νίκο με καταγωγή από το Μπορντό και πλούσιο βιογραφικό έχοντας δουλέψει σε κάποια από τα καλύτερα οινοποιεία της Βουργουνδίας και ο Ρεμύ με καταγωγή από τον Ροδανό και γνήσιος Αρντεσουά έχει δουλέψει σε πολλά γνωστά domaine του Ροδανού και έκρινε αυστηρά τα Syrah που δοκιμάζαμε! Το πρόγραμμα έγραφε: χάρτης των γεύσεων το σαββατοκύριακο και επισκέψεις σε οινοποιεία στην περιοχή της Νάουσας το υπόλοιπο διάστημα. Μακάρι βέβαια να μπορούσαμε να επισκεφθούμε και άλλους αμπελώνες όπως π.χ. Γουμένισσα ή Αμύνταιο αλλά ο χρόνος ήταν πολύ περιορισμένος.
Ο χάρτης των γεύσεων είναι μία εκδήλωση που οργανώνεται από την wineplus κάθε χρόνο το πρώτο σαββατοκύριακο του Δεκέμβρη και συγκεντρώνει πλήθος κόσμου που μαζεύεται για να δοκιμάσει κρασιά και να γευτεί τα υπόλοιπα γαστρονομικά προϊόντα. Με πάνω από 60 παραγωγούς απ' όλες τις αμπελουργικές περιοχές της Ελλάδος πιστεύω πως είναι η καλύτερη ευκαιρία για να γνωρίσει κανείς το Ελληνικό κρασί σε όλες του της εκφράσεις.
Την πρώτη μέρα διάφοροι λόγοι μας ανάγκασαν να φτάσουμε καθυστερημένα και δοκιμάσαμε ελάχιστα πράγματα. Για τους Γάλλους, η πρώτη έκπληξη ήρθε από την Cair και τους αφρώδεις οίνους της. Δεν περίμεναν πως θα δοκίμαζαν τόσο καλά αφρώδη από ένα νησί που έχει μέσο όρο 10°C θερμοκρασίας υψηλότερο από την Καμπανία και πόσο μάλλον από δύο ποικιλίες που άκουγαν για πρώτη φορά στην ζωή τους: την Μανδηλαριά και το Αθήρι! Δεύτερο σταντ που τους έκανε να γουρλώσουν τα μάτια από ενθουσιασμό ήταν αυτό του Τσέλεπου και του κτήματος Δρυόπη. Από το πρώτο Μοσχοφίλερο μέχρι και τα Cabernet εκτίμησαν την εξαιρετική δουλειά που γίνεται στα δύο αυτά οινοποιεία. Σε κάποια φάση μάλιστα ο Νίκος μου είπε πως ίσως κάποιοι παραγωγοί του Μπορντό θα έπρεπε να έρθουν μία βόλτα από την Ελλάδα για να δουν πως δουλεύονται τα Cabernet και τα Merlot! Η τριάδα των τριών καλύτερων παραγωγών του Σαββάτου έκλεισε με το Gentilini από την Κεφαλονιά. Πολύ καλή και ψαγμένη δουλειά στα κρασιά και ταυτόχρονα πολύ φιλικοί άνθρωποι. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως αυτό που εξέπληξε περισσότερο τους δύο φίλους μου ήταν το πάθος που είχαν όλοι οι παραγωγοί γι' αυτό που κάνουν και την όρεξη τους να μοιραστούν το πάθος αυτό με όλους όσους δοκιμάζουν τα κρασιά τους! Υπήρχαν βέβαια και οι εξαιρέσεις, αλλά ευτυχώς αυτές ήταν πολύ περιορισμένες περιπτώσεις.
Την Κυριακή λόγω της ελλιπούς αστικής συγκοινωνίας φτάσαμε κουρασμένοι και αργοπορημένοι. Το πρώτο αξιόλογο σταντ της ημέρας ήταν αυτό της οινοποιίας Ντούγκου. Τα κρασιά τους, από το πρώτο λευκό μέχρι και το τελευταίο κόκκινο ήταν όλα ένα κι ένα αλλά για μένα δύο από αυτά κατάφεραν να ξεχωρίσουν. Το πρώτο ήταν ο Ροδίτης σε βαρέλι από ξύλο ακακίας. Όταν ο κ.Ντούγκος μας πρότεινε να το δοκιμάσουμε σκέφτηκα από μέσα μου <<Τι μπορεί να δώσει άραγε ένας Ροδίτης σε βαρέλι; εδώ έτσι και δυσκολεύεται να δώσει κάτι...>> κι όμως! Το κρασί αυτό δεν θύμιζε σε τίποτα ό,τι είχα πιει μέχρι τώρα από την ποικιλία αυτήν! Και αυτό γιατί το βαρέλι ακακίας δεν είναι τόσο έντονο όσο το δρύινο για να επικρατήσει το ξύλο του αλλά είναι διακριτικό και βοηθάει τον Ροδίτη να αναδειχτεί καλύτερα συμπληρώνοντας τα αρώματά του με βοτανικά αρώματα που δένουν πολύ όμορφα με το σύνολο. Το δεύτερο κρασί που ξεχώρισε ήταν το Μεθ'Υμών 7 . Φτιαγμένο από 7 διαφορετικές ποικιλίες, μεταξύ αυτών και Grenache που κατά την άποψη μου επικρατούσε αρωματικά, μας έκανε να νομίσουμε πως βρισκόμαστε στον Γαλλικό Νότο και δικαίωνε απόλυτα τον τίτλο Chateauneuf du Τέμπη όπως χαριτολογώντας μας το παρουσίασε ο κ.Ντούγκος! Στο τέλος της ημέρας συμφωνήσαμε και οι τρεις πως τα προϊόντα της συγκεκριμένης οινοποιίας ήταν ό,τι πιο ενδιαφέρον δοκιμάσαμε όλο το σαββατοκύριακο! Πριν όμως φτάσουμε εκεί, πολλοί ακόμη παραγωγοί επιβεβαίωσαν την ποιότητα των κρασιών του Ελληνικού αμπελώνα. Πρώτος και καλύτερος ο αμπελώνας της Σαντορίνης με τα λευκά του Αργυρού και του Χατζηδάκη να εντυπωσιάζουν με τις οξύτητες τους και την μεταλλικότητα τους αλλά για μία ακόμη φορά να μην καταφέρνουν να μας πείσουν με τα κόκκινά τους. Πολύ σημαντικό και το πέρασμα μας από το σταντ του κτήματος Ταμιωλάκη όπου μπορέσαμε να δοκιμάσουμε και να μάθουμε για τις σπουδαίες Κρητικές ποικιλίες όπως το Βιδιανό και το Κοτσιφάλι. Έκπληξη επίσης ήταν και η ποικιλία Μπεγλέρι από τους αμπελώνες Αφιανέ στην Ικαρία, ένα νησί από το οποίο ποτέ δεν περίμενα πως θα δοκίμαζα κρασί αλλά να που κάθε τόπος έχει τελικά την δική του αμπελουργική παράδοση. Για να μείνουμε στα νησιά, εξαιρετική δουλειά και για τα κρασιά του κτήματος Χατζηγεωργίου από την Λήμνο, απόδειξη πως τα μοσχάτα μπορούν με σωστή προσπάθεια να δώσουν ξηρά πολύ καλής ποιότητας. Από κει και πέρα η κούραση άρχισε να γίνεται αισθητή και όσο κι αν προσπαθούσαμε δεν καταφέρναμε να εκτιμήσουμε όπως έπρεπε τα κρασιά που δοκιμάζαμε.
Τις υπόλοιπες τρεις μέρες περάσαμε τον χρόνο μας κάνοντας βόλτες στους αμπελώνες της Νάουσας και επισκέψεις στα οινοποιεία της περιοχής: στο οινοποιείο του Διαμαντάκου όπου γευτήκαμε το φρέσκο πρεκνιάρικο με τα εκρηκτικά του αρώματα και τα πολλά υποσχόμενα κόκκινα από Ξινόμαυρο, τον Έλινο στην Πατρίδα Ημαθίας σε ένα σημείο κάπως δυσεύρετο αλλά με φανταστική θέα και τον Θυμιόπουλο τον Αποστόλη στον Τρίλοφο Ημαθίας. Ο τελευταίος μάλιστα αποτελεί εγγύηση στο καλό Ξινόμαυρο και για μένα κάθε φορά που δοκιμάζω τα κρασιά του είναι μία απόλαυση! Τέλος, λίγο έλειψε να φύγουμε χωρίς να δοκιμάσουμε τα κρασιά της οικογένειας μου από βαρέλι (γιατί από μπουκάλι τα τιμάμε δεόντως κάθε στιγμή...) κάτι που μου έχει συμβεί στο παρελθόν! Έτσι, αργά το απόγευμα της τετάρτης δοκιμάσαμε την εσοδεία του 2007 από βαρέλι στο οινοποιείο Δαλαμάρα με τους δύο Γάλλους να ξεχωρίζουν το αυτόριζο Ξινόμαυρο για τον αρωματικό του πλούτο και το δροσερό του στόμα και την Νεγκόσκα για τα ξεχωριστά αρώματά της αλλά και επειδή ήταν κάτι εντελώς καινούργιο γι' αυτούς. Ενθουσιασμένοι από το Ξινόμαυρο, οι δύο φίλοι μου παραδέχτηκαν πως είναι μία πολύ μεγάλη ποικιλία και μου πρότειναν να οργανώσουμε μία τυφλή δοκιμή Ξινόμαυρου - Pinot Noir κάποια στιγμή στο μέλλον.
Την πέμπτη το πρωί πήραμε το αεροπλάνο για να επιστρέψουμε Γαλλία. Μία βδομάδα γεμάτη κρασί, γεμάτη ανακαλύψεις και ωραίες στιγμές είχε ήδη περάσει στο παρελθόν...