Αμπελο-οινικές περιπέτειες στην Ισπανία vol.2!

Συνεχίζοντας τις αμπελοοινικές περιπέτειες στην Ισπανία έφυγα για λίγο από την περιοχή του Costers del Segre και κατευθύνθηκα νοτιοδυτικά προς την Terra Alta. Εκεί θα έφτανα στην Gandesa για να συναντηθώ με τον πιο αντικομφορμιστή οινοποιό της Καταλονίας, τον Laureano Serres. Μία πολύ ιδιαίτερη περίπτωση παραγωγού που έκανε την δική του επιχείρηση όταν διώχθηκε από τον τοπικό συνεταιρισμό γιατί παρα-ήταν εκτός πλαισίων!

Σε αντίθεση με άλλες περιπτώσεις μπήκαμε κατευθείαν στο ''ψητό'' αρχίζοντας τις δοκιμές

ροτού κάνουμε γύρα στους αμπελώνες. Όλα τα λευκά του Λάουρε είχαν μία οξειδωτική τάση λόγω της έλλειψης του θειώδη ανυδρίτη αλλά κάθε ένα είχε τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα! Τα κόκκινα είχαν έντονα πολύπλοκα αρώματα και πλούσιο καλοδομημένο στόμα. Από κει και πέρα όμως είναι πολύ δύσκολο να μιλήσω για ένα ένα όλα τα κρασιά που δοκιμάσαμε γιατί η μεγάλη τους πολυπλοκότητα καθιστά πολύ δύσκολη την περιγραφή του

ς και δεν βρίσκει εύκολα κανείς λόγια για να εκφράσει όσα νιώθει δοκιμάζοντας τα.

Αν πρέπει να ξεχωρίσω κάποιο αυτό είναι το Cabernet Sauvignon του 2006. Με μύτη που σε κάνει να νομίζεις πως έχεις μπει σε παλιό μπακάλικο και γεμάτο στόμα που φανερώνει την εξαιρετική πρώτη ύλη που έμεινε ανέγγιχτη από την βία του θειώδη ανυδρίτη βάζει στους Γάλλους τα γυαλιά μαθαίνοντάς τους πως πρέπει να χειρίζονται τις ποικιλίες τους.

Και δεν είμαι ο μόνος που το λέει. Όπως διάβασα αργότερα όταν έψαχνα για πρόσθετες πληροφορίες, Γάλλος δημοσιογράφος οίνου δοκιμάζοντάς το αναφώνησε: Αυτό μάλιστα! Επιτέλους ένα Cabernet!

Σε κάθε περίπτωση πάντως για να κατανοήσει κανείς καλύτερα και να απολαύσει τα κρασιά του Laureano Serres, είναι απαραίτητο να γνωρίσει τον ίδιο και να συζητήσει μαζί του αφού ο Λάουρε είναι χαρακτηριστικότατο παράδειγμα παραγωγού που τα κρασιά του είναι ¨φωτογραφία¨ του ίδιου και της φιλοσοφίας του! Μία ξεχωριστή περίπτωση και σίγουρα ένα από τα οινοποιεία αυτά που δίνουν άλλη διάσταση στον αμπελο-οινικό τομέα. Περιττό να πω πως όπως και στον Pierre Overnoy στον Jura έτσι και δω ένας καθηγητής οινολογίας θα έσκιζε όλα του τα πτυχία αδυνατώντας να εξηγήσει το τι συμβαίνει στα κελάρια του εμβληματικού αυτού παραγωγού της Terra Alta.

Ενδιάμεσα δεν παρέλειψα φυσικά να επισκεφτώ ένα πιο "mainstream" οινοποιείο

απόεναλλακτικό σε εναλλακτικό είχα αρχίσει να ξεχνάω πως είναι ένα συνηθισμένο. Επισκέφτηκα λοιπόν το οινοποιείο Olivera πίσω στο Costers del Segre. Μεγάλο οινοποιείο, μοντέρνο, λειτουργικό, από αυτά που συναντάει κανείς στην Ελλάδα (π.χ. Σεμέλη). Δε με συγκίνησε και ιδιαίτερα αν και το αφεντικό γνωρίζει άριστα την τέχνη της οινοποίησης και ξέρει πως να παράγει κρασιά τεχνολογικά αψεγάδιαστα χωρίς να χρησιμοποιεί παρά μόνο μικρές δόσεις θειώδη ανυδρίτη και κανένα άλλο οινολογικό προϊόν.

Πολύ καλό το Macabeu του αν και λιγότερο "δροσερό" απ'όσο το είχα συνηθίσει στο Roussillon και εξαιρετικό Chardonnay (με το όνομα Eixaders) με άριστη ισορροπία οξύτητας-λιπαρότητας-αλκοόλ αλλά λίγο δειλό στην μύτη.

Ακολούθησε διάλειμμα μερικών ημερών για ..ολίγη φιέστα στην Βαρκελώνη πριν συνεχίσω τις αμπελοοινικές μου περιπέτειες σε ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της περιοχής...

Για όσους ξέρουν Ισπανικά αξίζει μία ματιά στο blog του Laureano:

laureanoserres.wordpress.com/

Αμπελο-οινικές περιπέτειες στην Ισπανία vol.1!

Τελειώνοντας τον τρύγο στο Ρουσιγιόν, το πρώτο που σκέφτηκα για την συνέχεια ήταν βόρειες πιο όψιμες περιοχές. Πάνω όμως που πήγαινε να κλείσει τρύγος στο Reinhessen, στην Γερμανία, θυμήθηκα όλες εκείνες τις κρύες και βροχερές μέρες στη Βουργουνδία και άλλαξα γνώμη. Λίγες μέρες μετά έφευγα για Ισπανία με σκοπό να δουλέψω σε μία τριάδα πολύ καλών εναλλακτικών οινοποιείων.

Πρώτος μου προορισμός το οινοποιείο Casa Pardet στο Verdu στο κέντρο τις Ισπανικής Καταλωνίας. Ο Josep Torres, ιδιοκτήτης του οινοποιείου είναι κάποιος που κατέχει πολλά γύρω από την Βιοδυναμική καλλιέργεια αλλά και μυστικά ανατολίτικων φιλοσοφιών που χρησιμοποιεί στο χώρο του οινοποιείου. Καλλιεργεί επίσης μικρές ποσότητες αρωματικών φυτών με τα οποία παράγει ένα είδος vermouth και αρωματικό ξύδι. Η περιοχή στην οποία βρίσκεται υποφέρει από ξηρασία και τα τελυταία χρόνια οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται σε επίπεδα ημιερήμου. Αυτό έχει αντίκτυπο στο κρασί αφού τα περισσότερα κόκκινα χαρακτηρίζονται από μία πολύ χυμώδη αίσθηση στο στόμα αλλά υστερούν κάπως σε οξύτητα. Προς τιμήν του ο Pep δεν προσθέτει οξέα υποστηρίζοντας πως προσφέρει στους καταναλωτές αυτό που δίνει το terroir του και όχι αυτό που δίνουν τα οινολοικά προϊόντα. Όποιος θέλει οξύτητες ιδού η Βουργουνδία, η Αλσατία, ο Λίγηρας...


Αυτό πάντως που μου έκανε μεγάλη εντύπωση είναι πως σε όποιο οινοποιείο έχω πάει και δεν χρησιμοποιεί θειώδη ανυδρίτη, τα πάντα καθαρίζονται σχολαστικότατα πολλές φορές την ημέρα. Στο Casa Pardet ήμασταν κάπως πιο χαλαροί σ'αυτό το θέμα αλλά παρόλα αυτά σε κανένα κρασί δεν υπήρχε πρόβλημα από κάποιου είδους μόλυνση. Ίσως να παίζει ρόλο το φεγκ σοϋι τελικά!

Επίσης κάτι που δεν μου άρεσε είναι πως στον τρύγο χρησιμοποιούσαμε μία μεγάλη καρότσα όπου ρίχναμε μέσα όλα τα σταφύλια και στην συνέχεια τα αδειάζαμε με μία πιρούνα στο εκραγηστήριο και από κει περνούσαν σε έναν σπαστήρα προτού μπουν στις δεξαμενές. Έχω συνηθίσει να χειρίζομαι με "ευλάβεια" τον καρπό της γης και δεν περίμενα ποτέ να δω κάτι τέτοιο σε βιοδυναμικό οινοποιείο. Επίσης αναρωτιέμαι γιατί χρειαζόμαστε τόσο μεγάλες εκχυλίσεις σε μία τόσο ζεστή περιοχή με τόσο ώριμα σταφύλια. Ο Pep βέβαια έχει τις δικές του εξηγήσεις σε όλα αυτά άλλα ίσως τα ξανασυζητήσουμε όλα αυτά στο μέλλον όταν θα ξέρω καλύτερα Ισπανικά για να συνενοηθώ μαζί του!

Έμεινα εκεί μία εβδομάδα και σίγουρα δεν ήταν το οινοποιείο στο οποίο έμαθα τα περισσότερα γύρω από το κρασί αλλά οι συζητήσεις κυμαίνονταν γύρω από διάφορα θέματα και η παραμονή μου ήταν εξαιρετικά ευχάριστη! Φυσικά έπεφτε και άπειρο γέλιο κάθε φορά που η μέρα έφτανε στο τέλος της και χαλαρώναμε λίγο από την δουλειά αφού ο Pep κουβαλάει μεγάλες δόσεις τρέλας μέσα του!

Τις μέρες αυτές έκανα και την πρώτη μου γνωριμία με το Tempranillo. Εύρωστη ποικιλία και ευαίσθητη δεν μου πολυγέμισε το μάτι ενώ ότι έιχα δοκιμάσει μέχρι τώρα ήταν αρκετά μέτριο.
Μέχρι την στιγμή που δοκιμασα το Vinya Sanfeliu!

Φτιαγμένο από έναν ελαιοπαραγωγό με πάθος για τα φύσικα προϊόντα και παραγώμενο χωρίς καμία απολύτως ουσία στην οινοποίηση, από την πρωτη μύτη μέχρι την αίσθηση που μένει στο στόμα στο τέλος είναι ένα κρασί αριστούργημα!

Χωρίς να έχει τρομερές οξύτητες ή μεγάλη πολυπλοκότητα, είναι τόσο αγνό αρωματικά και τόσο ζωντανό στο στόμα που δίνει την εντύπωση πως δοκιμάζουμε ακόμη το σταφύλι στο αμπέλι και για μία ακόμη φορά αναρωτήθηκα μήπως θα έπρεπε να δούμε πιο σοβαρά την ελάχιστη έως μηδενική χρήση του θειώδους ανυδρίτη.

Επίσης, άξια αναφοράς και η πολύ καλοσχεδιασμένη ετικέτα του με τα στοιχεία του κρασιού σε άπρο φόντο στο πάνω μισό της ετικέτας και στο κάτω μισό οι ρίζες των δύο υποκειμένων που υπάρχουν στον αμπελώνα σχεδιαμένες σε μαύρο φόντο!

Η τιμή του είναι απίστευτα χαμηλή (5€) και γουστάρω απίστευτα αυτό το κρασί γιατί αποδεικνύει πως ένα κρασί χωρίς θείο δεν σημάινει πως υστερεί ποιότητας αλλά ακριβώς το αντίθετο και επίσης πως βιολογική καλλιέργεια δεν σημαίνει ακριβό προϊόν αλλά προϊόν που σέβεται την γη, τον παραγωγό και τον καταναλωτή.

Κλείνω το πρώτο μέρος της Ισπανίας με το κείμενο που αναγράφεται στα καταλανικά στην πίσω ετικέτα του Vinya Sanfeliu:

"Teniu a les mans un vi extremadamant natural amb vida i libertat. Imagineu tot el que aixo significa?*"

*Κρατάς στα χέρια σου ένα κρασι εξαιρετικά φυσικό γεμάτο ζωή και ελευθερία. Φαντάζεσαι τι σημαίνει αυτό;

Charivari Mahala

Οι νέοι οινοπαραγωγοί που εγκαταστάθηκαν στις αρχές του 2000 στο Ρουσιγιόν πέρα από την μεγάλη διάθεση για δουλειά και πειραματισμούς και τον μεγάλο σεβασμό στην φύση και στο τερουάρ που έχουν την τύχη να βρίσκονται, έχουν κοινό χαρακτηριστικό μία απίστευτη χαλαρότητα που ισορροπεί την επίπονη εργασία στα αμπέλια. Ας μην ξεχνάμε πως οι περισσότεροι δουλεύουν τους δύσβατους αμπελώνες στην καλύτερη με ερπυστριοφόρους καλλιεργητές και στην χειρότερη με τσάπισμα! Οι ώρες που ο καθένας τους περνάει στο αμπέλι είναι ατελείωτες και παρόλα αυτά ελάχιστοι παράγουν πάνω από 400 κιλά το στρέμμα!
Έτσι δεν χάνουν ποτέ ευκαιρία να μοιραστούν μία φιάλη κρασί με το αντίστοιχο τυρί ή με ένα καταλανικό σαλάμι, να μιλήσουν για μουσική ή να φύγουν για 2-3 μέρες σε μία από τις γύρω πόλεις (Μονπελιέ, Βαρκελώνη, Χιρόνα...) για να διασκεδάσουν και να πάρουν δυνάμεις για την συνέχεια! Το ίδιο πνεύμα μεταφέρεται και στο οινοποιείο ως χώρο αλλά και στην παραγωγή κρασιού ως φιλοσοφία.
Κλασσική περίπτωση το Domaine du Possible του Loïc Rour στο Lansac. Λάτρης του καλού κρασιού, ο Λοΐκ αφού πρώτα δούλεψε για διάφορους αξιόλογους οινοπαραγωγούς όπως ο Thierry Allemand, εγκαταστάθηκε το 2003 στο Ρουσιγιόν. Μαζί με τον Edouard Laffite του Domaine Le Bout du Monde (η άκρη του κόσμου) και έναν ακόμη οινοπαραγωγό αγόρασαν της παλιές εγκαταστάσεις του τοπικού συνεταιρισμού και τις χώρισαν σε τρία μέρη. Το άλλοτε μουντό και άσχημο κτίριο σήμερα έχει γεμίσει μουσικές και ψυχεδελικά σχέδια και χρώματα δίνοντας ξεκάθαρα το στίγμα του παραγωγού!
Η ίδια διάθεση μεταφέρεται και στις ετικέτες που παράγονται στο οινοποιείο. Ένας προσεκτικός παρατηρητής θα διαβάσει πως η εμφιάλωση έγινε en attendant de la pluie (περιμένοντας την βροχή)* στο μακρινό και άγνωστο Jajakistan**!

Αφού μιλήσαμε για πολλά και διάφορα με τον Λοΐκ περάσαμε στις δοκιμές.
Ξεκινήσαμε με το Charivari που δεν σημάινει κάτι συγκεκριμένο αλλά πολλά και διαφορετικά πράγματα. Το όνομα αυτό του δόθηκε γιατί όντας 100% Carignan είναι ένα κρασί με ατίθασο χαρακτήρα που συνεχώς αλλάζει στυλ!
Ακολούθησε το Couma Aço που στην ντόπια διάλεκτο σημαίνει "έτσι". Παράγεται αποκλειστικά από Syrah και αφού ο παραγωγός δεν είναι οπαδός της ποικιλίας αυτής δέχεται συχνά την ερώτηση: Γιατί τότε το κάνεις έτσι;
Και απαντάει: γιατί "έτσι". Ποιο βαθιά φιλοσοφημένες εξηγήσεις μην ψάχνετε...
Η αλήθεια όμως είναι πως σε σχέση με άλλα Syrah της περιοχής πίνεται πολύ ευχάριστα αφού δεν είναι υπερβολικό σε αλκοόλ και καθόλου βαρύ. Εξάλλου αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα του Loïc, να παράγει κρασιά που να διακρίνονται για την φρεσκάδα τους και να πίνονται χωρίς να κουράζουν.
Το ίδιο θέλει να πει και η φιάλη με το όνομα C'est pas la mer à boire (δεν είναι να πιεις την θάλασσα) που βασίζεται στην κλασσική αυτή Γαλλική έκφραση και μας λέει ξεκάθαρα πως είναι ένα κρασί που πίνεται χωρίς κόπο! Με 60% παιχνιδιάρικο Grenache 30% Carignan και λίγη Syrah μας κάνει να συμφωνήσουμε πως c'est pas la mer à boire ...κάθε άλλο!

Και αυτό είναι μόνο ένα μικρό δείγμα από όσα που συναντάει κανείς όταν επισκέπτεται οινοποιέια στο Ρουσιγιόν. Νέοι άνθρωποι, απόλυτα απελευθερωμένοι που αγαπάνε αυτό που κάνουν, δουλέυουν σκληρά αλλά ταυτόχρονα ξέρουν να ζούνε...



*Συνήθως αναγράφεται "εμφιαλώθηκε στο οινοποιείο" ή κάτι παρόμοιο
**Ίσως όχι και τόσο άγνωστο αφού στην Γαλλική αργκό Jaja είναι το πιοτό!

Η αναγέννηση ενός αμπελώνα

Όταν κάποιος ακούει για Γαλλικό κρασί σκέφτεται πάντα Βουργουνδία ή Μπορντό και σε μερικές σπανιότερες περιπτώσεις τον Ροδανό και την Αλσατία, άντε και τον Λίγηρα ενώ οι πιο ψαγμένοι θα γνωρίζουν και το Μπαντόλ. Σε ελάχιστους όμως έρχεται στο μυαλό το Roussillon. Η νοτιότερη αμπελοοινική περιοχή της Γαλλίας που παράγει κρασιά τα οποία σε τυφλές δοκιμές ξεπερνάν άνετα πολλά cru της Βουργουνδίας και του Μπορντό.
Τι γίνεται όμως και δεν υπάρχει η απαιτούμενη αναγνώριση;


Ας τα πάρουμε από την αρχή. Η κυριότερες ποικιλίες της περιοχής είναι το Carignan, το Cinsault, τα Grenach(κόκκινο και άσπρο) και το Macabeu.
Το Cinsault είναι μία ποικιλία που σε χαμηλές αποδόσεις δίνει κρασιά με λεπτά φινετσάτα αρώματα.
Το Grenache δίνει φρέσκα δροσερά αρώματα άλλοτε φρουτώδη και άλλοτε ανθώδη.
Το Carignan είναι μία δύσκολη στην καλλιέργεια και την οινοποίηση ποικιλία που με τις κατάλληλες φροντίδες μπορεί να δώσει κομψούς οίνους με καλή δομή και γεμάτο στόμα.
Στην δεκαετία του '60 αρχίζει η μηχανοποίηση της καλλιέργειας Τα αμπέλια κατεβαίνουν από τις δύσκολες πλαγιές με τα περβάζια στις εύκολα καλλιεργήσιμες πεδιάδες με τα ομοιόμορφα και εύφορα εδάφη. Το κρασί χάνει τον χαρακτήρα του. Το Carignan γίνεται άγριο, με δύσκολες τανίνες, βαρύ και με δύσκολη ωρίμανση. To Cinsault παράγει τέσσερις φορές περισσότερο απ'ότι πριν χάνοντας κάθε ποιοτικό χαρακτηριστικό. Το Grenache χάνει την φρεσκάδα του και το Macabeu το νεύρο του .


Έτσι στα τέλη του '70 η νομοθεσία για την ονομασία προέλευσης αλλάζει και προστίθεται η Syrah και σε δεύτερη φάση η Mourvedre. Ποικιλίες με αναγνωρισμένη αξία στον τόπο τους αλλά όχι απαραίτητα κατάλληλες για την περιοχή αυτήν. Επίσης ποικιλίες που μπορούν να παράγουν μεγαλύτερες ποσότητες χωρίς να χάνουν τόσο πολύ από την ποιότητά τους. Το ζεστό κλίμα όμως της περιοχής κάνει την Syrah πλαδαρή, με υπόγλυκη γεύση και χωρίς χαρακτήρα. Οι παραγωγοί χρησιμοποιούν πολύ περισσότερο από το τουλάχιστον 30% που τους υποχρεώνει ο νόμος και έτσι ο χαρακτήρας της περιοχής χάνεται. Στην ίδια φιλοσοφία αρχίζουν να καλλιεργούνται αρωματικές λευκές ποικιλίες όπως η Roussane και το Vermentino. Το παιχνίδι περνάει τώρα στις οινοποιήσεις και το μάρκετινγκ Ως γνωστόν όμως στα εύκολα κρασιά (υπερβολικά στρόγγυλα, έντονα αρωματικά χωρίς υπόβαθρο) κυριαρχεί ο νέος κόσμος με τιμές τουλάχιστον στο μισό και άφταστο μάρκετινγκ
Οι πωλήσεις αρχίζουν να πέφτουν. Πολλοί αμπελώνες ξεριζώνονται και πολλοί παραγωγοί στρέφονται προς τους συνεταιρισμούς. Από το '80 και μέχρι τα μέσα τις δεκαετίας του '90 οι τιμή της γης πέφτει κατακόρυφα και το Rousillon θεωρείτε ως μία από τις πιο υποβαθμισμένες αμπελοοινικές περιοχές.
Κάπου εκεί τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν. Στο χωριό Calce κάποιοι μεμονωμένοι παραγωγοί κάνουν την εμφάνιση τους. Οι περισσότεροι από αυτούς σχετίζονται με το Domaine Gauby. Ένα από τα παλαιότερα της περιοχής που με σύμμαχο τις εναλλακτικές μεθόδους καλλιέργειας και το σεβασμό στο terroir κατάφερε να βγει ανέπαφο από την γενική παρακμή που παρέσυρε τους πάντες γύρω του. Δειλά δειλά και άλλοι παραγωγοί, ως επί το πλείστον νεαροί σε ηλικία, αρχίζουν να αγοράζουν παλαιούς αμπελώνες σε πλαγιές και να ξαναζωντανεύουν τα καλύτερα αμπελοτεμάχια. Όλοι σχεδόν χρησιμοποιούν εναλλακτικές πρακτικές παραγωγής (βιολογική ή βιοδυναμική καλλιέργεια, μη χρήση θειώδους κλπ.) και εκμεταλλεύονται με τον καλύτερο τρόπο τα δύσκολα αλλά θαυματουργά εδάφη των ανατολικών Πυρηναίων. Σε αυτό βοηθάν και οι συζητήσεις μεταξύ των νέων αυτών παραγωγών, η στήριξη αναμεταξύ τους, οι συνεχείς πειραματισμοί και οι συχνές συνευρέσεις για δοκιμές και ανταλλαγή γνώσεων. Έτσι από τις αρχές του 2000 και μετά όλο και περισσότερες ετικέτες τραβάνε την προσοχή των οινοφίλων και η περιοχή αρχίζει να βρίσκει την χαμένη της αίγλη.


Σήμερα αρκετοί είναι αυτοί που συνεχίζουν να το υποτιμούν αλλά οι μυημένοι στο καλό κρασί ξέρουν πως το Roussillon κρύβει τόσους οινικούς θυσαυρούς όσο λίγες περιοχές στην Γαλλία και δεν είναι λίγοι αυτοί που θεωρούν πως εδώ παράγονται μερικά από τους μεγαλύτερα κρασιά τις χώρας.

Για την ομορφιά του αμπελώνα αλλά και της ευρύτερης περιοχής αφήνω να μιλήσουν οι φωτογραφίες που βρίσκονται στο κείμενο.





σημ.: 30 Χρόνια μετά την απόφαση που οδήγησε το Roussillon σε ένα τεράστιο πισωγύρισμα, στην χώρα μας πολλοί πιστεύουν πως σε Ο.Π.Α.Π. όπως π.χ. της Νάουσας θα πρέπει να μπει Syrah ή Μερλοτ ως "βελτιωτικές" ποικιλίες για να αναβαθμιστούν τα κρασιά τις ζώνης! Η ιστορία, λένε, διδάσκει και εμπνέει. Ας ρίχνουμε και μία ματιά λοιπόν να δούμε τι έχει γίνει παραπέρα προτού προχωράμε σε ανόητες αυτοκαταστροφικές κινήσεις...

Τρύγος 2009

Μετά από τρία χρόνια τρύγους στην Βουργουνδία (και ενδιάμεσα στην Αλσατία) ήρθε ο καιρός για έναν τρύγο σε μέρη πιο ζεστά όπου τα σταφύλια ωριμάζουν τον Αύγουστο και η λέξη διαλογή είναι άγνωστη αφού το ίδιο είναι και η αρρώστιες!
Σαράντα περίπου χιλιόμετρα από την θάλασσα και άλλα τόσα από τα σύνορα με την Ισπανία, το καταλανικό χωριό με το Γαλλικό όνομα Latour de France είναι ο τόπος που με φιλοξενεί για τον φετινό τρύγο!
Οι αμπελώνες περιτριγυρισμένοι από βουνά και σκαρφαλωμένοι σε απότομες πλαγιές και ριζωμένοι σε άγρια πετρώδη εδάφη αποτελούνται κυρίως από Carignan και Grenache για τα κόκκινα και Macabeu για τα λευκά. Από κει και πέρα το Μοσχάτο, το εξαιρετικό Cinsault που δυστυχώς μειώνεται δραματικά, η Syrah και μερικές ακόμη ποικιλίες συμπληρώνουν τον αμπελώνα των Ανατολικών Πυρηναίων.
Το υπέδαφος κυριαρχείται από γνεύσιους (gneiss, κρυσταλλωειδή πετρώματα τύπου γρανίτη) και σχιστόλιθους που δίνουν μεταλλικότητα και πολύ καλή φινέτσα στο κρασί. Τα αμπέλια είναι παντού ξερικά παρά το γεγονός πως το νερό είναι ελάχιστο και σπάνια ξεπερνάει τα 550mm το χρόνο.
Σε γενικές γραμμές τα πράγματα εδώ πέρα είναι πιο χαλαρά και οι πάντες είναι πολύ πιο ανοιχτοί και πιο απελευθερωμένοι απ'ότι στις πιο βόρειες περιοχές τις Γαλλίας. Η ομάδα του τρύγου είναι εξαιρετική! Δύο Γερμανοί οι οποίοι έφτασαν με ποδήλατο από την Βρετάνη, μία κοπέλα η οποία ήρθε με το άλογο της από την άλλη πλευρά των Πυρηναίων, κάποιοι που ήρθαν με οτοστόπ.. Όλοι νέοι στην ηλικία και με μεγάλη όρεξη για δουλειά αλλά και καλαμπούρι! Χώρος για φιλοξενία δεν υπάρχει και έτσι όλοι έχουν στήσει σκηνές στον λαχανόκηπο του αφεντικού δίπλα στο ποτάμι όπου επωφελούνται από τα ήρεμα νερά για ένα δροσερό μπανάκι στο τέλος της ημέρας!
Τα λευκά και το Grenache έχουν ήδη τρυγηθεί και μετά από ένα σύντομο διαλειμματάκι λίγων ημερών θα συνεχίσουμε με τα πιο όψιμα κόκκινα.
Το οινοποιείο παράγει φανταστικά κρασιά ακολουθώντας μία πολύ ξεχωριστή φιλοσοφία και συνδυάζοντας την βιοδυναμική καλλιέργεια με ελάχιστες επεμβάσεις στην οινοποίηση.

Μόλις βρω χρόνο θα γράψω ένα ποστ περισσότερες λεπτομέρειες για την φιλοσοφία οινοποίησης στο Domaine du Rouge Gorge και το τόσο υποτιμημένο Rousillon με τα τρομερά terroir του.

Τα Bistro με την πιο Alternative λίστα κρασιών στη Γαλλία!

Αν είστε οπαδός των βιο-οικολο-ραστά-δυναμικών κρασιών, αν την βρίσκετε με τα ελαφρά οξειδωμένα λευκά, αν δεν χαλιέστε όταν μένουν δύο δάχτυλα ίζημα στην φιάλη, αν σας ρίχνει μία λίστα κρασιών μόνο με γνωστά οινοποιεία, αν ξέρετε πως ένα αθείωτο κρασί έχει ρίσκο άλλα μπορεί να κρύβει μεγάλες συγκινήσεις, αν θεωρείτε το Μπορντό υπερτιμημένο και τον Λίγηρα υποτιμημένο, αν είστε της άποψης όσο πιο αξύριστος και μακρυμάλλης ο παραγωγός τόσο πιο ενδιαφέρον το κρασί (!), αν την βρίσκετε με Poulsard ή Carignan και ξενερώνετε στο άκουσμα της λέξης Μερλό ή με οτιδήποτε το φέρνει στο μυαλό, αν ψάχνεστε γενικότερα στο κρασί τέλος πάντων voila μερικά bistro στην Γαλλία που θα γινόταν εύκολα το καθημερινό σας στέκι!

Το κλεμμένο ποτήρι:
Στο κέντρο της Γαλλικής πρωτεύουσας κοντά στον gare de l'est δίπλα από το κανάλι Saint Martin.
Μπαίνοντας μέσα, τα παλιά ξύλινα τραπεζάκια με τις ξεβαμμένες καρέκλες και η διακόσμηση που αποτελείται κυρίως από μπουκάλια και αφίσες από παλιές εκδηλώσεις, περνάνε απαρατήρητα όταν συνειδητοποιούμε πως βρισκόμαστε περικυκλωμένοι από μία απίστευτη συλλογή οίνων από κάθε γωνιά της Γαλλίας και όχι μόνο.
Το φαγητό είναι καλό χωρίς όμως το κάτι παραπάνω αλλά η υπερπλήρης γκάμα των κρασιών καλύπτει το μικρό αυτό μειονέκτημα. Τα προϊόντα είναι ως επί το πλείστον βιολογικά ενώ τα λαχανικά καθαρίζονται επί τόπου εκείνη την ώρα! Το προσωπικό, δηλαδή το αφεντικό και ένα γκαρσόνι, γνωρίζουν άριστα κάθε μπουκάλι που υπάρχει στην κάβα τους και δεν υπάρχει περίπτωση να μην σας βρουν αυτό που ψάχνετε. Για μένα προσωπικά ήταν η πρώτη φορά που εξήγησα τι κρασί ήθελα να πιω και κάποιος έπεσε τόσο κοντά σε αυτό που του περιέγραψα! Οι τιμές είναι τιμές κάβας και αν φιάλη καταναλωθεί επί τόπου χρεώνεται 5 ευρώ επιπλέον. Αξιοσημείωτο γεγονός επίσης πως κάπου μες τις πάμπολλες φιάλες φιγουράρουν μερικές Σαντορίνες και η Ράμνιστα του 2001!
Αφήστε λοιπόν τους κλασσικούς τουρίστες να στριμώχνονται στις ουρές του πύργου του Άιφελ και να αγχώνονται να προλάβουν να δουν την αψίδα του θριάμβου και κάντε μια βόλτα προς το κλεμμένο ποτήρι! Έτσι κι αλλιώς σε περίπτωση που το παρακάνετε λίγο, λίγα μέτρα παραπάνω έχει ένα παρκάκι όπου μπορείτε να την πέσετε στο γρασίδι και να αφήσετε το Παρίσι να γυρίζει γύρω σας!
...Μόνο μην μπερδευτείτε γιατί από την άλλη μεριά είναι το ποτάμι...
- Le verre volé 67, rue de Lancry Paris


Στους οινοκλέοντες:
Στο μεσαιωνικό κέντρο της Troyes, μίας όχι τόσο διάσημης Γαλλικής πόλης, το bistro αυτό αποτελεί σημείο αναφοράς για κάθε πραγματικό οινόφιλο που επισκέπτεται την περιοχή. Έχει δύο χώρους, έναν που βρίσκεται περιτριγυρισμένος από την κάβα και είναι μόνο για ποτό και έναν μεγαλύτερο χώρο για φαγητό. Στα κρασιά ισχύει η ίδια πολιτική τιμών και το φαγητό είναι πάνω κάτω στην ίδια φιλοσοφία. Στην επιλογή του κρασιού τα παιδιά που δουλεύουν εκεί είναι και πάλι πολύ φιλικά αλλά συζητήστε μαζί τους και κάντε μόνοι σας την τελική επιλογή.
Ιδανική περίπτωση μία μέρα με επισκέψεις στους αμπελώνες και τους οίκους Σαμπάνιας της περιοχής και το βράδυ στους "οινοκλέοντες" για κόκκινο κρασάκι και χαλάρωση!
- Aux crieurs de vin: 4 Place Jean Jaurès Troyes Champagne



Caves Madeleine:
Στο κέντρο της Beaune, μία πολύ μικρή κάβα-εστιατόριο με εξαιρετικές επιλογές κρασιών και καλομαγειρεμένα φαγητά. Σε ένα πάρα πολύ ζεστό χώρο περιτριγυρισμένο από την κάβα του (πλέον σταματάει να κάνει εντύπωση το γεγονός αυτό...), και με πολύ φιλικό προσωπικό είναι ίσως η καλύτερη πρόταση της πόλης! Επίσης, το μεγάλο τραπέζι με τους δύο πάγκους στην μέση του μαγαζιού μπορεί να φιλοξενήσει μία μεγάλη παρέα ή πολλές μικρές και δημιουργεί έτσι μία πολύ φιλική ατμόσφαιρα μεταξύ των θαμώνων! Το σύστημα τιμολόγησης κρασιών είναι το ίδιο και εδώ αλλά οι τιμές εδώ είναι λίγο πιο τσιμπημένες αφού η Beaune αν και μικρή φημίζεται για την ακρίβειά της. Όπως είναι αναμενόμενο οι Βουργουνδίες κυριαρχούν αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία κρασιών από διάφορες περιοχές παγκοσμίως.
Μία όαση με χαμόγελα σε μία τόσο σοβαροφανή και δήθεν πόλη!
- Caves Madeleine: 8 rue du Faubourg Madeleine



Να μην ξεχάσω να αναφέρω πως κοινό σημείο των τριών αυτών Bistro είναι επίσης το γεγονός πως οι ιδιοκτήτες τους επισκέπτονται έναν έναν τους παραγωγούς και αγοράζουν το μεγαλύτερο μέρος των κρασιών που εμπορεύονται απευθείας από το σημείο παραγωγής.

Αν σκέφτεστε λοιπόν να οργανώσετε ένα ταξιδάκια προς Γαλλία μην διστάσετε να επισκεφτείτε ένα από αυτά τα τρία για να δείτε τι πραγματικά σημαίνει αγάπη για το καλό κρασί!

Cornas - Thierry Allemand

Λίγες μέρες προτού αφήσω οριστικά την ανατολική Γαλλία, ήταν απαραίτητα μερικά ταξιδάκια για να δω μερικούς καλούς φίλους και να πιούμε μερικά καλά κρασάκια. Έτσι, μερικές μέρες στον βόρειο Ροδανό δε θα μπορούσαν να λείψουν απ'το πρόγραμμα!
Το σαββατοκύριακο πέρασε με μερικές βόλτες στα θαυμαστά αμπελοτόπια του Cornas, του Saint Peray, του Crozes-Hermitage και φυσικά του Hermitage, τις αντίστοιχες κρασοκατανύξεις και ατέλειωτες συζητήσεις γύρω από το κρασί. Δεν παραλείψαμε επίσης να παίξουμε και την οινική έκδοση του trivial pursuit (edition des vins) όπου ο γράφων με μπόλικη δόση τύχης κατάφερε να θριαμβεύσει!
Την δευτέρα το πρωί έχοντας αρκετό χρόνο πριν πάρουμε το τρένο για την επιστροφή αποφασίσαμε πως θα ήταν κρίμα να αφήναμε την περιοχή χωρίς να επισκεφτούμε κάποιον οινοπαραγωγό. Μετά από αρκετό ψάξιμο καταφέραμε να βρούμε την οικία του Thierry Allemand, ενός από τους σημαντικότερους παραγωγούς της περιοχής. Με 50 μόνο στρέμματα και το σύνολο της παραγωγής να εξαφανίζεται λίγες μέρες μετά την κυκλοφορία του (75% εξάγεται), οι πόρτες ου οινοποιείου ανοίγουν πολύ σπάνια για περαστικούς οινόφιλους. Πήραμε λοιπόν το θάρρος να τους χτυπήσουμε την πόρτα και αφού εξηγήσαμε ποιοι είμαστε, ζητήσαμε αν υπάρχει δυνατότητα ξενάγησης και δοκιμής. Οι οικογένεια Allemand αποδείχθηκε παραπάνω από φιλόξενη και σε λίγη ώρα βρεθήκαμε να ακολουθούμε τον πατέρα του Thierry στον δρόμο προς τα αμπέλια. Εκεί συναντήσαμε τον ίδιο τον παραγωγό που μας έδειξε ένα ένα όλα του τα αμπελοτεμάχια εξηγώντας μας με κάθε λεπτομέρεια τον τρόπο καλλιέργειας και τα χαρακτηριστικά του εδάφους. Η φιλοσοφία τείνει προς την βιολογική καλλιέργεια αλλά δεν υπάρχει πιστοποίηση αφού σε 15 στρέμματα γίνεται κάποιες χρονιές ένας ψεκασμός χημικού ζιζανιοκτόνου. Απόλυτα δικαιολογημένη κίνηση αν αναλογιστεί κανείς τις απίστευτες κλίσεις που κάνουν αδύνατη την μηχανοποίηση και το απαγορευτικό κόστος της χειρωνακτικής εργασίας για το τσάπισμα. Παρόλα αυτά όμως τα υπόλοιπα 35 στρέμματα δουλεύονται εξολοκλήρου χειρωνακτικά και αυτό απαιτεί μία ομάδα 12 εργατών από τον Μάιο μέχρι τον Αύγουστο! Ένας εργάτης για τρία στρέμματα δηλαδή την στιγμή που ο μέσος όρος είναι ένας για δώδεκα! Αυτό όμως εξασφαλίζει άριστη ποιότητα αφού αποφεύγεται η σύμπτυξη του εδάφους από το βάρος τον μηχανημάτων.Στην συνέχεια ανεβήκαμε στο οινοποιείο όπου μιλήσαμε για την διαδικασία παραγωγής και κάναμε μία κάθετη δοκιμή της σοδειάς του 2008 και του 2007. Τα σταφύλια μόλις τρυγηθούν μπαίνουν απευθείας σε ξύλινες δεξαμενές χωρίς να σπάζονται και χωρίς να αποχωρίζονται από τις ράγες. Μετά από λίγες μέρες και αφού η ζύμωση έχει ξεκινήσει στο εσωτερικό της ρόγας, γίνεται πάτημα με τα πόδια. Από εκεί ο χυμός κατεβαίνει με την δύναμη της βαρύτητας στα βαρέλια και παραμένει εκεί για δύο χρόνια. Πριν την εμφιάλωση, η οποία γίνεται σε διαφορετικές παρτίδες τα βαρέλια συγκεντρώνονται σε μία δεξαμενή όπου παίρνεται δείγμα και αποφασίζεται αν θα γίνει θείωση του κρασιού ή όχι. Ακόμη όμως και στην περίπτωση που αυτό κρίνεται αναγκαίο, η προσθήκη του θειώδους ανυδρίτη δεν ξεπερνάει ποτέ τα 10mg ανά λίτρο!
Τα κρασιά από το βαρέλι και ειδικότερα αυτά του '07 που ήταν πιο έτοιμα είχαν έναν μοναδικό συνδυασμό φρούτου που προέρχονταν από τον τύπο της οινοποίησης και μεταλλικότητας από τον γρανίτη που κυριαρχεί στα εδάφη του Cornas. Από μπουκάλι δοκιμάσαμε τις δύο διαφορετικές εμφιαλώσεις του οινοποιείου που μόλις είχαν μπει στην φιάλη. Το στιβαρό αλλά πάντα φινετσάτο και ευχάριστο Chaillot από νεαρά αμπέλια σε γρανίτη με ένα μικρό ποσοστό αργίλου και το απίστευτα μεταλλικό Reynards από παλιά αμπέλια φυτεμένα αποκλειστικά σε γρανίτη. Τελειώσαμε την δοκιμή με ένα Chaillot του 2000 που ήταν άριστα διατηρημένο και αποδείκνυε πως το θείο τελικά ίσως να μην είναι και τόσο απαραίτητο. Παρεμπιπτόντως, όταν κατεβήκαμε στην προσωπική κάβα του Thierry Allemand παρατήρησα πως είχε πολλές φιάλες του Pierre Overnoy (βλ. Ανατρέποντας κάθε κανόνα). Μου εξήγησε λοιπόν πως αυτή η σπάνια προσωπικότητα, ήταν που του έμαθε να οινοποιεί μεγάλα κρασιά χωρίς την χρήση θειώδη ανυδρίτη, όπως επίσης και πολλά άλλα γύρω από την φροντίδα του κρασιού και του αμπελιού.

Αφήνοντας τον Ροδανό αναρωτιόμουν πότε θα είναι η επόμενη φορά που θα επισκεφτώ τα μεγαλειώδες αυτό τοπίο με τους εντυπωσιακούς αμπελώνες και τι πρόκειται να ανακαλύψω και πάλι. Μέχρι τότε θα τον επισκέπτομαι νοητά κάθε φορά που μία καλή Syrah γεμίζει το ποτήρι μου!

Το Άλφα και το ..Ξι του παγκόσμιου αμπελώνα

Λίγο οι δουλειές, λίγο η τεμπελιά, λίγο η μη πρόσβαση στο Ιντερνετ και η αδυναμία του λαπτοπ να λειτουργήσει ως όφειλε (είναι στα τελευταία του) και για πάνω από ένα μήνα δεν ασχολήθηκα με το μπλογκ. Παρόλα αυτά τα αμπελοοινικά νέα και περιπέτειες ήταν άφθονα αυτόν τον καιρό ενώ άλλα τόσα αναμένεται να έρθουν στις βδομάδες που ακολουθούν. Ελπίζω να βρω χρόνο να γράψω για μερικά από αυτά που έρχονται και ίσως και για κάποια που έχουν ήδη παρέλθει. Αυτό το τελευταίο μου ακούγεται λίγο φιλόδοξο βέβαια αλλά αφού ξεκίνησα να γράφω να αναφέρω κάτι αρκετά παλιό που αξίζει όμως τον κόπο να γίνει γνωστό.
Τον περασμένο Δεκέμβριο το γαλλικό περιοδικό Le rouge & le blanc κυκλοφόρησε το επετειακό του τεύχος για τα εικοσιπέντε του χρόνια από την ίδρυσή του. Το εξώφυλλό του έφερε τίτλο "25 χρόνια διαβάζουμε το αμπέλι για να γράψουμε το κρασί" και διακοσμούνταν με εικοσιπέντε αμπελόφυλλα που το κάθε ένα αντιστοιχούσε σε μία από τις εικοσιπέντε σημαντικότερες ποικιλίες αμπέλου παγκοσμίως οι οποίες αναγράφονταν με αλφαβητική σειρά. Στο γράμμα Άλφα λοιπόν πρώτο πρώτο ήταν το Ασύρτικο, η αδιαμφισβήτητα κορυφαία Ελληνική ποικιλία και ακολουθούσαν κυρίως Γαλλικές και Ιταλικές ποικιλίες για να κλείσουν με το γράμμα Χ και να επιστρέψουν στην Ελλάδα με το Ξινόμαυρο!
Το Le rouge et le Blanc κυκλοφορεί όλα αυτά τα χρόνια χωρίς καμία χορηγία η διαφήμιση και στηρίζεται αποκλειστικά στους συνδρομητές του οι οποίοι είναι στην πλειοψηφία τους επαγγελματίες του χώρου όπως καβίστες και εστιάτορες. Οι ομάδα σύνταξης του περιοδικού κρίνει με πολύ αυστηρά κριτήρια και θέτει σε κάθε δοκιμή κρασιών πολύ υψηλά στάνταρς. Ιδιαίτερη προτίμηση δείχνεται προς τους οίνους που είναι αντιπροσωπευτικοί του terroir* στο οποίο παράγονται. Στο παρελθόν έχουν ασχοληθεί αρκετές φορές με τα ελληνικά κρασιά, κυρίως αυτά της Σαντορίνης ενώ έχει γίνει αφιέρωμα και στην Νάουσα (βλ. Η Νάουσα και το Ξινόμαυρο στην Γαλλική ελίτ!). Το συγκεκριμένο τεύχος κυκλοφόρησε με ένθετο με τίτλο: "Ελλάδα - Στα μονοπάτια των αμπελώνων" από την πρόσφατη επίσκεψη δημοσιογράφων του περιοδικού σε Σαντορίνη - Πελοπόννησο - Νάουσα και Κεφαλλονιά.


- Δυστυχώς δεν κατάφερα να βρω το εξώφυλλο σε καλύτερη ανάλυση αλλά θα προσπαθήσω να το σκανάρω κάπου σύντομα.
- Αξιοσημείωτη η απουσία του Merlot από το εξώφυλλο αν και εμένα δε μου κάνει εντύπωση

*Terroir:Το σύνολο των εδαφοκλιματικών στοιχείων,της ποικιλίας και των καλλιεργητικών πρακτικών μιας περιοχής που προσδίδει τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός προϊόντος παραγόμενο σε αυτήν.